Stąd wywodził się potężny i zamożny ród Kościeleckich. To na ich prośbę Władysław Warneńczyk lokował Kościelec na prawie magdeburskim. Przywilej ten potwierdził w 1512r. Zygmunt Stary.
Najcenniejszy zabytek Kościelca to romański kościół św. Małgorzaty. Budowę kościoła rozpoczęto na przełomie XII/XIIIw. Za fundatora świątyni przyjmuje się Mieszka III Starego.
Przed 1559 rokiem została dobudowana jedyna na Kujawach i pierwsza w Polsce a pochodząca z fundacji szlacheckiej renesansowa kaplica grobowa Kościeleckich św. Barbary. Autorstwo projektu przypisuje się Giovanni Battista di Quadro, autorowi między innymi poznańskiego ratusza i budowniczego zamków w Krobi i Niemczy.
Kaplica nawiązuje po części do królewskiej kaplicy Zygmuntowskiej przy katedrze wawelskiej.
Kaplica charakteryzuje się znakomitą akustyką. Dwie osoby stojące twarzami do przeciwległych ścian mogą do siebie wzajemnie szeptać. Według ludowych podań kościół zbudowały anioły dzięki czemu świątynia potrafi pomieścić tłumy wiernych, cudownie się rozszerzając.
W 1946r. w pobliskim pałacu odkryto osiemnaście skrzyń pełnych skarbów (zbroje, starodruki, insygnia, złote kielichy) zgromadzonych przez hr. Ponińskich.